In deel 1 van deze column zoomde Meenter Bastiaan Meinders in op het begrip 'werk' en hoe dat vooral een modern verschijnsel is. Hetzelfde geldt voor de arbeidsmarkt. In een wereld volgens de wetten van het samenbeheer - de commons - is er geen 'werk', geen arbeidsmarkt en dus ook geen afstand tot die arbeidsmarkt. Een terugkeer naar de middeleeuwse vormen en organisatie van commons – en daarmee ‘werk’ - is niet realistisch. Hoe komen we dan wel vooruit?

Herdefinieer werk via commons

Commonsinitiatieven zichtbaar maken en ondersteunen, en het betrekken van burgerinitiatieven als autoriteit of ‘ werkgever’ in het overnemen van taken die eerder onder de overheid vielen, helpen om het begrip ‘werk’ - te herdefiniëren. Hoe deze definitie er precies uit ziet, weet ik niet. Wel denk ik dat een nieuwe bottom-up invulling van wat werk is, mede met behulp van technologie, mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt gemakkelijker een plek weten te vinden in een economie.

Een hernieuwde inclusieve definitie van werk kan alleen vorm krijgen wanneer dit op lokaal wijk- of initiatiefniveau invulling krijgt. Het hebben van een ‘afstand tot de arbeidsmarkt’ wordt hierin weer minder relevant omdat het op deze arbeidsmarkt niet draait om het verkrijgen van maximale productiecapaciteit, maar om gezamenlijk beheer, inclusiviteit en publieke meerwaarde.

De praktijk

Op dit moment zijn er al veel voorbeelden te vinden van burgerinitiatieven die het beheer en organisatie van een hulpbron over hebben genomen van het bedrijfsleven en de overheid. Ook specifiek op het gebied van werk. Neem Werken voor Elkaar. Deze groep werkzoekende vijftigplussers was niet tevreden met de opgelegde re-integratie methoden van het UWV en de gemeente. Ze gaan zelf aan de slag en organiseren workshops, programma’s en werkestafettes waarin ze elkaar coachen, begeleiden en netwerken naar werk. Weliswaar naar een plek op de ‘reguliere arbeidsmarkt’, maar wel door als georganiseerd collectief de re-integratie taken van het UWV en de gemeente (vanuit de overheid) en uitzendbureaus en jobcoaches (vanuit de markt) over te nemen.      

Een eerste stap om het werken met commons meer zichtbaarheid te geven is het identificeren van taken en vaardigheden die overgenomen kunnen worden door burgerinitiatieven. Denk hierbij aan wijkbewoners die van onderop versnipperde taken opmerken en oppakken, zoals het organiseren van eigen energie of afvalverwerking. Door vervolgens samen te werken met een afdeling WPI van de gemeente kan deze informatie over beschikbare taken gebruikt worden om niet alleen aan te sluiten bij de kwaliteiten van de werkzoekende, maar ook laten aansluiten op zijn of haar directe leefomgeving. Daarbij is werk -en het van onderop invullen hiervan- tegelijkertijd ook een vorm van inspraak in de directe omgeving.     

Afstand tot wat?

Hoe relevant is het hebben van een afstand tot de arbeidsmarkt? Het herontdekken van commons georganiseerd door burgers heeft de potentie deze afstand minder relevant te maken door een alternatief te bieden in de organisatie en beheer van commons. De arbeidsmarkt, en daarbij wat werk is zoals gedefinieerd door de markt en de overheid, verschilt van werk georganiseerd vanuit burgerinitiatieven. Het benaderen van werk vanuit een commons perspectief heeft de potentie werk toegankelijker en passender te maken voor mensen met een ‘afstand tot de arbeidsmarkt’ en daarom het uitproberen meer dan waard in de zoektocht naar een inclusieve arbeidsmarkt.

Denk jij ook dat er potentie zit in het herdefiniëren van werk via de commons en wil je hierin meedenken? Stuur dan een e-mail naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

Hoe relevant is een afstand tot de arbeidsmarkt? (deel 2/2)

In deel 1 van deze column zoomde Meenter Bastiaan Meinders in op het begrip 'werk' en hoe dat vooral een modern verschijnsel is. Hetzelfde geldt...

Laat het geld niet weglekken uit je buurt

Meenter Tanja Bubic was bij de Stad van Morgen-conferentie op 6 en 7 december en raakte geïnspireerd. Vooral door de toespraak van Schrijver Ted...

Hoe relevant is een afstand tot de arbeidsmarkt? (deel 1/2)

"Nauwelijks meer mensen aan het werk door de participatiewet" kopte de NOS vorige week na een kritisch eindoordeel van het Sociaal Cultureel...

Jens mapt #6. Aanbesteding

"Internetkabels ooit zijn aangelegd met gemeenschapsgeld, net als electriciteitskabels en gasleidingen. Waarom betalen we dan abonnementskosten,...

Jens mapt #5. Labels

"Hoe nuttig is categorisering? Wanneer je een kaart maakt met informatie erop, heb je categorieën nodig. Aan de andere kant passen veel...